Ардақ Әшім - Әбілязовтің саяси ойынының құрбаны ма?

none

Шетелде қашып жүріп Қазақстанда бозторғай жұмыртқалаған заман орнатамын деп жалықпай қақсап-сарнап жүрген экс-банкир Мұхтар Әбілязовтың сөзіне сеніп, оның саяси ойынының құрбаны болған деуге болатын Әшім Ардақ ― шымкенттік блогер. Мұхтар Әбілязовтің жақтаушысы. ҚДТ белсендісі. Қызы ― Айнұр Әшімова да ҚДТ белсендісі. Қазіргі уақытта Ардақ Әшімнің тұратын жері белгісіз. Оның қызметіне қатысты qazpolit.org ресурсындағы ақпарат назар аударарлық.

Әбілязовпен ауырады

Ардақ Әшім қазіргі уақытта немен айналысатыны туралы ақпарат жоқ. Бірнеше жыл бұрын ол Қазақстаннан Украинаға кеткені белгілі, онда Жанар Ахметпен (Жанна Бота) бірге Мұхтар Әбілязовтің белсенді көмекшісі болған.

«Ж. Бота алаяқтық әрекеттер және Киевтегі ҚДТ бойынша серіктеріне, оның ішінде РФ азаматтарына, Ресей демократиялық оппозициясының белсенділері Ольга Курносоваға, Ольга Сапроноваға, ҚР азаматтарына Ардақ Әшім, Айнұр Әшім, Айя Оразәліге жалақы төлемеу бойынша жанжалдарымен белгілі болды», ― деп жазды Ермек Нарымбаев сол кезең туралы.

2018 жылғы 15 наурызда «Әділ сөз» сөз бостандығын қорғау халықаралық қоры полиция шымкенттік блогер Ардақ Әшімді ұлттық араздықты қоздырды деген күдікпен ұстағанын хабарлады.

Қордың хабарлауынша, 15 наурыз күні таңертең Шымкентте блогер Ардақ Әшім тұратын үйге қызының айтуынша, 12 адам кіріп келген.

«Олар ҚР ҚК-нің 174-бабы (ұлттық, діни, әлеуметтік алауыздықты қоздыру) бойынша айыптауға байланысты тінту жүргізуге ордер көрсетті. Тінту 2 сағатқа созылды, барлығы тәркіленді — ұялы телефондар, ноутбук және екі компьютер. Осыдан кейін екі жедел уәкіл Ардақ Әшімді үйден шығарып, көлікке отырғызды. Қазіргі уақытта ол Шымкенттегі ІІД-де жатыр, онда жауап алынуы мүмкін», — деп хабарлады құқыққорғау ұйымы.

«Әділ сөз» мәліметтері бойынша, Ардақ Әшім экономист және блогер ретінде танымал. Алайда Қор Әшім дәл осы мәртебеде кімге белгілі екенін нақтылаған жоқ.

Полицияда жауап алынғаннан кейін Ардақ Әшім ешқайда кетпеу туралы қолхат пен тергеу құпиясын жарияламау туралы қолхат беріп, үйіне жіберілді.

Ардақ Әшім ісі бойынша сот талқылауы 10 мамырда басталды. Кешкі сағат 18 шамасында судья Қанат Мылтықбаев шешім шығарды. Ол белсендіні қылмыстық жауапкершіліктен босатып, Ардақ Әшімді амбулаториялық емдеуге жіберуге шешім қабылдады.

«Қылмыстық кодекстің 174-бабында көзделген қоғамға қауіпті іс-әрекеттер жасалған кезде Ардақ Әшім есі кіресілі-шығасылы күйде болғандықтан, сот оны Қылмыстық кодекстің 16-бабына сәйкес қылмыстық жауаптылықтан босату туралы қаулы шығарды. Оған қатысты іс тоқтатылады. Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары тағайындалып, тұрғылықты жері бойынша мәжбүрлі амбулаториялық бақылау және психиатрда емделсін», ― деді судья Қанат Мылтықбаев.

Сот талқылауы кезінде прокурор Арман Өтегенов Фейсбуктегі парақшасында Ардақ Әшім мен жеке үйінде тінту кезінде тәркіленген ноутбукте ұлттық және рулық алауыздықты қоздыратын белгілері бар материалдар табылғанын хабарлады.

Ардақ Әшімнің заңды өкілі және қызы Айнұр Әшімова прокурордың айыптау актісімен келіспейтінін мәлімдеді.

Сот тергеуі барысында бес куәгерден жауап алынды. Облыстық сот-медициналық сараптама орталығының маманы Нұржамал Бөлегенова Ардақ Әшімнің медициналық карталарымен таныстырып, «асқыну кезеңі» туралы ескертті. Кейін Ардақ Әшімді мәжбүрлеп емдеуге орналастыру туралы ұсыныс жасады.

Жарыссөз барысында прокурор Арман Өтегенов Ардақ Әшімнің кінәсі дәлелденгенін айтып, оған екі жылға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындауды сұрады. Алайда, оның ақылсыздығы дәлелденуіне байланысты оны жазадан босатуды және оған медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдануды сұрады.

Судья прокурордың ұстанымын қолдады. Ардақ Әшім мен белсендінің қызы Айнұр Әшімова сот үкіміне шағымданбайтынын айтты.

Саяси эмиграция ма?

Бір жылдан аз уақыт ішінде Ардақ Әшім Киевтен бірақ шықты.

«Екі блогер, оң іс үшін күрескер қос әріптес: Ардақ Әшім және Жанна Бота. Біреуі – психикалық ауру, екіншісі – несие берушілерінен жасырынған алаяқ. Екі ханым да бай ағасы – Мұхтар Әблязовқа жұмыс істейді. Бірақ біреуі – Жанна Бота мұны саналы түрде жасап, үнемі қаламақы алатын болса, екіншісі – Ардақ Әшім, таяудағы уақытқа дейін Шымкентте тұрып, тәуелсіз блогер болған, ол жүрегі қалап, біздің мемлекетіміздегі әділетсіздік туралы айтқан», ― деп жазды қазақстандық пабликтер.

Жарияланымның авторы Ардақ ауруханадан шыққаннан кейін бірден Аблязов оны Киевке жеткізгенін атап өтті.

«Ханымдар Мұхтардың жүрегін жаулауға таласпайды, олардың жасы да келмейді, сыртқы келбеті де келіңкіремейді. Бірақ олар оның пайдасына және, ең бастысы, оның ақшасына өте сенеді. Неліктен қашқын олигарх бірден екі бірдей әпкесін қоластында ұстап отыр, себебі олардың әрқайсы жеке-жеке ешқандай құндылығы жоқ. Біреуі әлеуметтік желілерде Әблязовқа журналистер қажет екені туралы хабарландыру жариялады және оны жұртшылық күлкіге балады. Әблязовқа бір жылдан аса уақыт жұмыс істеп, сол күйі ақша ала алмаған журналистердің есінде бәрі сақталады. Алаяқ Жанар Ахмет оларды ұятқа қалдырды ма, әлде Әблязовтің өзі төлемеді ме, бұл жағы енді маңызды емес», ― делінген басылымда.

2022 жылғы ақпанда тіркелмеген демократиялық партияның жетекшісі Жанболат Мамай Біріккен оппозиция құрылғанын мәлімдеді. Ол сонымен бірге ел патриоттарын бірлестікке қосылуға шақырды.

Мамай қаңтардағы оқиғалар кезінде оппозиция наразылықтарды үйлестіруді қабылдауға және режимнің барлық қарсыласын шоғырландыруға, сондай-ақ билікке талап қоюға қабілетті өкілді орган болмағанын айтты. Сонымен қатар, оның айтуынша, бірыңғай орталықты құру қажеттілігі бұрыннан-ақ қажет болған.

«Алтыншы қаңтардан бастап біз, демократиялық оппозицияның белсенді бөлігінің өкілдері өзара келіссөздер мен консультациялар жүргізе бастадық. Көп талқыладық, дауластық. Нағыз оппозицияның шоғырлануымен одан әрі кідіріс азаматтардың саяси белсенділігінің тежелуіне және әлсіреуіне және тоталитарлық режимді қалпына келтіруге әкелуі мүмкін деп санаймыз. Сондықтан біз, демократиялық күштердің өкілдері, бүгін шынайы оппозицияны біріктіру басталды және ол болады деп мәлімдейміз. Бұдан былай біз бірыңғай тудың астында сөйлейміз: Қазақстанның Біріккен оппозициясы», ― деді Мамай.

Ол бірлестіктің мақсаттарын атап өтті: барлық саяси тұтқынды босату, тәуелсіз сарапшыларды тарта отырып, қаңтардағы қанды оқиғаларға халықаралық тергеу жүргізу, бейбіт митингтерге қатысушыларды атуға, азаптауға барлық кінәлілерді жауапқа тарту, Назарбаев-Тоқаев режимін толық ауыстыру, Қазақстандағы барлық жемқор және қылмыстық саяси билікті орнынан шеттету және парламенттік басқару нысанын белгілеу.

«Қазақстанның нағыз патриоттарын Қазақстанның Біріккен оппозициясына қосылуға шақырамыз. Авторитарлық режиммен күресуге дайын барлық адам үшін біздің есіктеріміз ашық», ― делінген хабарламада.

Мамай «Власть» интернет-басылымына телефон арқылы берген сұхбатында айтпақшы, бірлестікке «Бәсе» арнасының авторы Айдос Садықов, Жаңаөзендегі ереуіл қозғалысының белсенділері Нұрлыбек Нұрғалиев пен Мұратбай Жұмағалиев, саяси эмигрант Ардақ Әшім, суретші Қанат Ыбырайымов және саяси тұтқын Алмат Жұмағұлов қосылды.

Мамайдың айтуынша, бірлестікте көшбасшылар болмайды, олардың әрқайсы өз қозғалысы аясында әрекет етеді, ал кейбір наразылықтар үйлестіріледі.

Айдары: Түтін 24.09.2023 66

Қатысты мазмұн